Scholen

Wegwijs met straatcultuur op school

Trend verschuiving in de jongerencultuur


Sinds ongeveer 10 jaar vindt er een trendverschuiving plaats in de jeugdcultuur. Een verschuiving die verder gaat dan het bekende afzetgedrag van jongeren tegen de voorgaande generaties. Een deel van deze verandering kan men duiden met de term ‘straatcultuur’. Een complex begrip met vele gezichten en kenmerken dat zich daardoor niet eenvoudig laat definiëren.
Straatcultuur laat zich het beste duiden door het toelichten van haar kenmerken in het licht van de algemene mores van de burgercultuur. De belangrijkste voorbeelden hiervan zijn: een wij-cultuur (straat) tegenover een ik-cultuur (burger), hiërarchie in de popgroep (straat) tegenover gelijkheid in de peergroep (burger) en het totaal anders beleven van het begrip respect.

Dit gedrag was in het begin vooral voorbehouden aan groepen jongeren uit achterstandswijken in grote steden. Vandaag de dag zien we uitingen van straatcultuur in alle lagen van de maatschappij en is het verschil tussen stad en dorp nagenoeg weggevallen. Het toenemende gebruik van sociale media (digitalisering van de straatcultuur) heeft hierin een sterk stimulerende werking gehad.
Tevens zien we de leeftijd van jongeren die straatcultuurgedrag vertonen steeds lager worden. Jongens en meisjes die op 9-jarige leeftijd al ‘van de straat zijn’, vormen steeds minder een uitzondering.

Gedrag van de straat komt de school binnen.

Omdat straatcultuur steeds meer elke laag van de maatschappij beïnvloedt, is zij ook steeds vaker in het onderwijs terug te vinden. Een bekend voorbeeld hiervan is de situatie waarbij een leerkracht een leerling aanspreekt, om vervolgens een reactie van de hele klas te krijgen. Op zijn verweer, dat hij het tegen de specifieke leerling had, komt meestal een reactie vol onbegrip. “Als u tegen hem praat, praat u ook tegen ons”: is de gedachte.
Ook het feit dat de straatcultuur een vergeldende cultuur is (in plaats van de ons bekende ‘sorry-cultuur’) leidt eenvoudig tot conflictsituaties.

Verder vormt het gedrag van meiden ook een steeds groter wordende uitdaging.

Wat kan een leerkracht/school met deze trendverschuiving?

In de media is er veel discussie over de juiste aanpak van deze jongeren. De ene partij probeert vooral begrip te kweken en een preventieve maatregel te hanteren. Anderen grijpen liever naar repressieve maatregelen. Vanuit “Jeugd enzo.” geloven we in situationeel  correct handelen, waarin specifieke individuen en situaties een andere aanpak kunnen vereisen.
Hierin vinden we het niet belangrijk dat er begrip (instemmen met gedrag) is, maar dat gedrag van jongeren begrepen wordt. Hiermee bedoelen we: het rationele inzicht hebben in het hoe en waarom van het gedrag, los van de vraag of men het met het gedrag eens is.

Dit rationele inzicht, in combinatie met praktische handvatten, stelt de leerkracht in staat het gedrag van groep en individu te sturen. Hierbij gaat het verder dan het beleidsmatige aspect. Het hanteren van verschillende aspecten van de straatcultuur kan in bepaalde situaties zorgen voor een sterke competentie-ontwikkeling.

Training straatcultuur van Jeugd enzo.

“Jeugd enzo.” biedt al geruime tijd trainingen over het boeiende onderwerp: straatcultuur. Deze trainingen kenmerken zich door het samengaan van theoretische inzichten en praktische handvatten. De benadering is gestoeld op ruime en actuele praktijkervaring en beproefde methoden.

Sociale beveiliging op school

Naast het geven van trainingen over omgang met het gedrag van jongeren op school, kunnen we ook een stuk sociale beveiliging verzorgen. Vele scholen hebben reeds een beveiligingsmedewerker rondlopen. Deze persoon heeft vaak goede kennis van beveiliging, maar weinig knowhow op het gebied van jongeren. Net zoals universitaire kennis over biologie je nog geen goede biologie leraar maakt, zo geeft kennis op het gebied van beveiliging nog geen garantie dat je dit ook goed kan in een context met jongeren. De beveiligingsmedewerkers van Jeugd enzo. hebben allemaal jarenlange ervaring in het werken met jongeren en zijn tevens gediplomeerd beveiligingsmedewerker. Deze combinatie stelt hen in staat een veilige sfeer te creëren waardoor conflictueuze situaties zoveel mogelijk uitblijven. Mocht het toch een keer uit de hand lopen, dan zullen onze medewerkers ook in het interveniëren gebruikmaken van hun kennis van jongeren.

Benieuwd wat “Jeugd enzo.” voor uw school kan betekenen? Neem eens vrijblijvend contact op.