Jongerenwerk nieuwe stijl dag 4.

Jongerencultuur/straatcultuur

De vierde dag schrijven aan m’n boek komt bijna ten einde, maar de avond is nog jong. Op de eerste dag ben ik vooral bezig geweest met de beschrijving van de geschiedenis van het jongerenwerk en de positieve/negatieve bagage die dat heeft opgeleverd. Gisteren en vanmorgen ben ik vooral bezig geweest met de staat van het huidige jongerenwerk(dag 3). Vandaag was het onderwerp de jongerencultuur zelf aan de beurt. Het valt me daarbij op, dat dit onderwerp slechts summier wordt betrokken in de hele ontwikkeling van jongerenwerk nieuwe stijl. Terwijl het in mijn beleving van groot belang is. Het lijkt wel of de discussie op dit moment zich vooral richt op de/het jongerenwerk(er) zelf, de opleiding en de welzijns organisatie. Er wordt nog wel gekeken of jongerenwerk voor jongeren met een rugzakje anders is dan voor jongeren zonder rugzakje, maar daar blijft het dan eigenlijk bij.

Jongerencultuur en subculturen onder jongeren

Als we praten over jongerencultuur, dan is het goed om het verschil te duiden tussen de jongerencultuur zelf en subculturen onder jongeren. Jongerencultuur beschrijft datgene wat typisch en kenmerkend is voor een complete generatie. Een subcultuur beschrijft veel meer specifieke kenmerken van een bepaalde groep binnen die generatie. Elke generatie kent zijn eigen jongerencultuur(enkelvoud) en elke jongerencultuur zijn eigen subculturen (meervoud). Het verschil kan het beste geduid worden met het thema muziek. Muziek in het algemeen neemt een centrale plek in jongerencultuur, subculturen onder jongeren zijn meer gelieerd aan bepaalde muziek stromingen.

Functie van jongerencultuur en subculturen onder jongeren

Jongerencultuur heeft als functie voornamelijk het afzetten tegen de vorige generatie met als doelstelling het ontwikkelen van eigen identiteit. Dit afzetten gebeurt over het algemeen vrij passief. Subculturen zetten zich ook af tegen de vorige generatie, maar proberen zich daarnaast ook te onderscheiden van de eigen generatie. Subculturen onder jongeren zijn daardoor veel gevoeliger voor trends en modeverschijnselen dan de jongerencultuur zelf. Als jongerencultuur in zichzelf sterk verandert, wat dus niet zo vaak gebeurt, dan heeft dat meestal te maken met grote verschuivingen in de maatschappij. Mensen die deel hebben uitgemaakt van een jongerencultuur waarbinnen zo’n grote verschuiving plaats heeft gevonden, zijn meestal tot op de dag van vandaag daardoor gevormd in hun opvattingen en meningen. Subculturen zijn veel vluchtiger en verdwijnen weer als ze omarmd worden door de grote massa.

Jongerencultuur voor de millennium wisseling

Voor de millennium wisseling werd de mores van subculturen onder jongeren vooral ontleend aan personen die op dat moment populair waren in de muziekstroming waar deze subcultuur mee in verbinding stond. Er was dus vooral sprake van verticale beïnvloeding. Je zag dat het best terugkomen op school pleinen. Kleine groepjes jongeren die in kleding en uiterlijk vertoon vrijwel hetzelfde uitzagen. Ook sociale/economische status en etnische afkomst waren factoren die subculturen konden vormen. Bijvoorbeeld de kakkers tegen over de “stakkers”

De digitalisering van de jongerencultuur

Het verbaast me telkens meer, dat er nog geen socioloog of cultureel antropoloog is geweest die de impact van de opkomst van sociale media op de jongerencultuur (en dus ook op subculturen) heeft beschreven. Het lijkt wel of we en masse negeren welke aardverschuiving heeft plaatsgevonden. Deze hele verschuiving gebeurd met een simpele druk op de muisknop. Één druk op de muis ontschot de gehele maatschappij. Één druk op de muis brengt jongeren uit totaal verschillende steden en dorpen met elkaar in contact, één druk op de muis brengt jongeren met de meest uiteenlopende sociale en economische omstandigheden met elkaar in contact, één druk op de muis en jongelui van allerlei verschillende etnische achtergronden staan met elkaar in verbinding. Een druk op de muis en……

Horizontaal in plaats van verticaal.

Jongerencultuur en subculturen onder jongeren worden niet meer verticaal beïnvloed, maar horizontaal. Iedereen op Internet beïnvloed iedereen. Kakkers uit Wassenaar, beïnvloeden jongeren uit achterstandswijken van grote steden en andersom. Sterker nog, deze achtergronden spelen bijna geen enkele rol op Internet. Dit betekent dat gedrag wat eigenlijk voorbehouden was aan een bepaalde (relatief kleine) subcultuur, zomaar kan gaan domineren in de totale jongerencultuur en dus een hele generatie gaat beïnvloeden.

De digitalisering van de straatcultuur

Dit geldt in het bijzonder voor straatcultuur gedrag. Nog niet zo heel lang geleden was straatcultuur vooral iets voor jongens uit achterstandswijken van grote steden. Vandaag de dag word ik gevraagd om training te komen geven over dit onderwerp in kleine dorpen aan de rechterkant van de Nederlandse kaart op een havo school met jongeren met alleen maar blond haar en blauwe ogen. Nu is straatcultuur in zichzelf niet per definitie slecht. Sterker nog het kent bepaalde dynamica waar de burgercultuur nog wat van zou kunnen leren. Tegelijkertijd zitten er enorme culturele verschillen tussen de burgercultuur en straatcultuur. Verschillen die al snel tot onbegrip leiden en onbegrip op haar beurt al snel tot conflictueuze situaties.

Feminine vs Masculine

Een van de belangrijkste kenmerken van straatcultuur, is dat het een mannelijk dominante cultuur is. Dat betekent niet zozeer dat het oververtegenwoordigd is door jongens, maar dat typisch mannelijk gedrag centraal staat. Het is bijvoorbeeld een hele sterke prestatie cultuur. Nederland is de laatste decennia geworden tot een van de meest feminine landen. Zo vinden wij de relatie/het contact contact veel belangrijker dan de prestatie. Dit verschil zie je terugkomen in allerlei soorten conflicten tussen jongeren met straatcultuur gedrag en mensen uit de burgercultuur. En zo zijn er nog veel meer van dit soort kenmerken. Bij het nadenken over het nieuwe jongerenwerk kunnen we er niet omheen om deze omslag mee te nemen. Zo kunnen jongeren uit de straatcultuur vrij slecht omgaan met de ‘loketcultuur’ die we in Nederland hebben en door de WMO versterkt wordt.

Buurtpedagoog of…..

In de definiëring van de nieuwe jongerenwerker, wordt de term buurtpedagoog gebruikt. Enerzijds een fantastische term die de lading goed kijkt, maar tegelijkertijd ben ik op zoek naar een ander woord. Een woord wat enerzijds minder naar spruitjes ruikt en anderzijds ook nog wat meer kenmerken behelst. In de blog van morgen zal ik daar nog wat specifieker op ingaan. Voor nu zijn suggesties welkom

Langs deze weg wil ik nogmaals iedereen ontzettend bedanken voor de gegeven input. Ook al kan ik niet op alle opmerkingen ingaan, het wordt erg gewaardeerd. Geeft een beetje het idee dat we het boek samen aan het schrijven zijn.

2 Responses to Jongerenwerk nieuwe stijl dag 4.

  1. 11 feb om 00:01
    Fer van Strijen

    Het gaat goed Frank, voorzover ik dat kan beoordelen.
    Veel sterkte met de afronding. Ik ben zeer benieuwd naar het uiteindelijke resultaat en de mogelijke impact op het jongerenwerk.

    Ha die Pa

    Leuk om te horen!

    Zin om,als taal puritein, het manuscript na te kijken op taalfouten?

  2. 10 feb om 22:16
    Peter van Strijen

    He vriend!

    Geniaal op te zien waar je mee bezig bent! Kan hier een heel verhaal gaan ophangen om te vertellen hoe geweldig je bezig bent etc, maar ik wil gewoon zeggen dat ik trots op je ben en het heel mooi vind om te zien dat je iets doet waar je jezelf helemaal in kwijt kan!

    Je grote broer!

    He kerel

    Bedankt voor je gave woorden, volgende week skypen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.