Straatcultuur en allochtone jongeren
Gedrag van jongeren uit de straatcultuur wordt in de media regelmatig in verband gebracht met etnische afkomst van de jongeren in kwestie. Zeker daar waar het gaat om Marokkaanse jongeren, is er nogal de neiging om dit breed uit te meten (of juist krampachtig te verbergen). De vraag is echter of er wel een relatie is tussen straatcultuur en etniciteit en hoe dit er dan eventueel uit ziet.
In dit artikel willen we graag onze visie weergeven op deze thematiek.
Straatcultuur in de media
In de media is er regelmatig aandacht voor het begrip straatcultuur. Alle varianten nieuws (radio, krant en tv) focussen zich vaak op de excessen en criminele gedragingen. Daarnaast zien we diverse commerciële initiatieven die handig inspringen op de populariteit van de straatcultuur. Ook op internet zijn er allerlei filmpjes te zien waarin burger-en straatcultuur samen gaan. Een aflevering van “Straattaal-lingo” is hier een goed voorbeeld van. De commercie en de ludieke filmpjes hebben vaak een hoog “bling bling” gehalte en maken regelmatig gebruik van de uiterlijkheden van de rap-cultuur. De journalistiek/het nieuws verbindt de straatcultuur vaak aan allochtone jongeren en dan met name Marokkanen. Zo waren wij zelf onlangs betrokken bij een uitzending van het Nos-Journaal met als onderwerp “Straatcultuur op scholen”. In deze uitzending lijkt het ongelukkigerwijs alsof wij het statement maken dat straatcultuur is begonnen bij allochtone jeugd en later is overgenomen door autochtone jongeren. Een statement waar wij, hoewel de uitzending anders doet vermoeden, niet achter staan.
Waar komt straatcultuur vandaan?
De vraag waar straatcultuur vandaan komt is niet eenvoudig te beantwoorden, onder meer omdat de straatcultuur zelf zo lastig te definiëren is. Ditzelfde geldt voor de vraag hoe oud straatcultuur is. Straatcultuur vertoont sterke kenmerken vanuit de gang-cultuur, maar heeft ook duidelijke overeenkomsten met bepaalde kenmerken zoals we die al jaar en dag in autochtone schilderswijken of volksbuurten zien. Dan heb ik het uiteraard niet over criminele kenmerken, maar meer over culturele zaken. Lees hier voor meer informatie over de herkomst van straatcultuur
Straatcultuur; cultureel en crimineel
Het is niet te ontkennen dat er binnen de straatcultuur excessen en criminele activiteiten plaats vinden. Het snel gekrenkte eergevoel, de sterke masculine normen en waarden en de bijna onstilbare honger naar respect zijn bij sommige jongeren zo sterk aanwezig dat ze aanleiding kunnen vormen voor allerlei over de grens gaande gedragingen. Naast deze zaken zien we echter dat de straatcultuur een aantal neutrale culturele kenmerken met zich mee brengt. De sterk aanwezige wij-cultuur is daar een goed voorbeeld van. Hoewel deze norm van saamhorigheid uiteraard negatief kan uitpakken in crimineel gedrag, is het in kern vooral anders de bekende Nederlandse ik-cultuur. Een grotere hang naar eergevoel in plaats van eerlijkheid, het anders beleven van het publieke domein en de eerder genoemde wij-cultuur zijn zaken die vrijwel haaks staan op de normen en waarden uit onze burgercultuur. Het feit dat het anders is maakt het echter niet per definitie negatief.
De relatie straatcultuur en Marokkaanse cultuur
Enige tijd geleden toonde een onderzoek aan dat Marokkaanse jongeren meer strafbare feiten pleegde dan autochtone jongeren, van wie de delicten wel weer zwaarder waren. De vraag is echter wat een dergelijk onderzoek zegt over de Marokkaanse cultuur? In onze beleving vrij weinig. Als we namelijk in gesprek gaan met de vaders van deze jongeren of met hun Imam, dan wordt het duidelijk dat deze totaal niet achter dergelijke gedragingen staan. Ook in het thuisland zien we dit soort gedragingen niet in worden getolereerd. De uitkomsten van een dergelijk onderzoek zeggen dus veel meer over de interactie van deze jongeren met de maatschappij om hen heen, dan over hun oorspronkelijke cultuur. Veel Marokkaanse jongeren geven aan dat ze tijdens vakanties in land van herkomst worden beschouwd als “de vieze Nederlanders”. Ook in ons land is de discriminatie tegen Marokkanen nog steeds vrij groot. De aansluiting met thuis is helaas vaak problematisch en de generatie kloof groot. De meeste jongeren kunnen hier hun weg mee vinden, maar voor sommige van deze groep biedt de straatcultuur een plek waar ze met hun identiteitsvacuüm terecht kunnen. Deze groep loopt een zeker risico zich in sterke mate te vereenzelvigen met de negatieve kant van de straatcultuur. Dit geldt dus voor een relatief kleine groep.
Straatcultuur als crosscultureel fenomeen
De relatie tussen straatcultuur en etnische afkomst is veel minder groot dan de media vaak doet vermoeden. De relaties die er zijn hebben meer te maken met verandering van culturele normen en waarden dan met criminele excessen. Wel doet zich een ander boeiend fenomeen voor. De verspreiding van straatcultuur via sociale netwerken op internet, de toenemende interactie tussen allochtone en autochtone jongeren, als ook het fenomeen dat de loyaliteit aan de wijk groter wordt dan de afkomst, maken straatcultuur tot een crosscultureel verschijnsel. Etnische afkomst en sociale status lijken daarbij steeds meer van ondergeschikt belang te worden.
Deze positieve ontwikkeling zou wat ons betreft meer aandacht verdienen in de media. November 2009 Frank van Strijen, Jeugd enzo.
Lotje
ik ben voooor de straatcultuur
admin
Dag Hannie,
Goed om te horen dat het bij jou/jullie niet op dergelijke wijze is overgekomen. Helaas was het bij andere personen wel op een dergelijke manier binnen gekomen. Straatcultuur is zeker niet gelijk aan crimineel gedrag. Mits goed aangestuurd kan het juist kansen bieden om jongeren constructief aan te sturen.
Hannie Webbers (Don Bosco Werken Nederland)
uit het Journaal item van 10 november is mij niet zo sterk bijgebleven dat straatcultuur is overgenomen van de allochtone jongeren en nu dan in de school de autochtone jongeren daarin meetrekt. Maar ik was natuurlijk goed ingelicht door de inleiding van Frank van Strijen op 9 november in Apeldoorn. Wat denk ik wel belangrijk is, dat de term straatcultuur niet gelijk is aan crimineel, daar mag meer de nadruk op gelegd worden.
admin
Leuk dat jullie zo meedenken over het onderwerp..
@klariet: Ik weet niet of je straatcultuur kan zien als een tegenbeweging op tendensen in onze maatschappij. Daar is straatcultuur denk ik te internationaal voor. Wel denk ik dat het onze feminiene samenleving en het individualisme, het straatcultuurgevoel bij sommige jongeren wel kan versterken. Het idee van een wij cultuur is natuurlijk niet alleen van allochtone culturen. Ook onze “oeroude” autochtone schilderswijken en volksbuurten kennen deze cultuur veel meer.
@Gerrit: Bepaalde elementen uit de straatcultuur zijn idd al zo oud als de weg naar Rome. Toch zien we binnen de huidige straatcultuur nieuwe tendensen die daar nog niet eerder waren. Binnenkort ga ik een artikel schrijven over de invloed van internet op straatcultuur. Alleen op dit punt zie je al nieuwe tendensen ontstaat binnen de straatcultuur.
Het boekje ga ik proberen te bemachtigen.
Gerrit de Lang
Als je voor een dubbeltje geboren bent, nog altijd een lezenswaardig boekje
Gerrit de Lang
Straatcultuur is van alle culturen en van alle tijden, wij versus zij en hullie hebbe t gedaan en wij zijn altijd de pisang. Ze doen maar, wij worden niet gevraagd enzo. Niets nieuws onder de horizon, wel nieuwe armen, vaak allochtone, maar evenzo ook nog veel autochtone
Klariet
Zou het omgekeerde niet (ook) het geval kunnen zijn? Als reactie op de feminiene samenleving en het individualisme ontstaat er een beweging, die elementen heeft (masculien en wij-cultuur), die de allochtone jongeren vanuit hun culturele achtergrond aanspreken.